Colegio Hijas de Cristo Rey O Carballo- Oleiros |
|
Anfibios
Os anfibios comprenden o conxunto de animais vertebrados que desenvolven a súa vida entre a auga e a terra.
Estes animais teñen unha pel moi elástica que permite a respiración cutánea e sen revestimento de ningunha clase (pelos, plumas ou escamas).
Desde que nacen dun ovo, pasan varias etapas (metamorfose) ata chegar a adultos; as fases de larva pásanas na auga, logo de maiores algunhas especies seguen sendo acuáticas, coma a ra verde, mentres que outras, coma o sapo, só voltarán a ela para reproducirense e pór os seus ovos.
![]()
Os anfibios e os réptiles apareceron na Terra fai moitos, moitos millóns de anos, e os seus parentes máis próximos son os peixes, as aves e os mamíferos. A estes cinco grupos denominóuselles vertebrados, porque no seu interior teñen esqueleto e, sobre todo, porque posúen unha parte moi importante: o cranio.
Imos falar dos anfibios, chamados así porque poden vivir de dous xeitos: dentro da auga, como peixes, ou sobre a terra, como calquera de nós
Cando están dentro da auga, os anfibios adultos respiran a través da pel, pero hai algúns, como os ajolotes, que ademais respiran polas branquias.
En cambio, cando salen a terra, os anfibios toman aire por medio dos seus pulmóns e tamén pola pel.
Aínda que lles gusta vivir tanto dentro da auga como fora dela, a súa existencia depende máis do medio acuático que do terrestre
![]()
Polo xeral, as femias pon os seus huevecillos nos charcos, os pantanos, os ríos ou as lagoas.
Outra característica curiosa dos anfibios é que son os únicos vertebrados capaces de vivir na terra e na auga que nacen en estado larvario. É dicir, cando os pequenos saen do huevecillo, a forma do seu corpo é diferente da que terán ao facerse adultos. Teñen unha cola similar á dos peixes; respiran soamente a través de branquias, pois aínda non posúen pulmóns, e ademais carecen de extremidades. Despois, cando pasa o tempo e van crecendo, adquiren a súa forma definitiva.
¿Oíches falar algunha vez de "animais de sangue frío"?
Pois aos anfibios, e os peixes e os réptiles, chámaselles así porque eles non poden quentarse por si mesmos como o fan os mamíferos e as aves, os cales producen calor dentro do seu corpo ao queimar parte do alimento que consomen diariamente.
O home, como bo mamífero que é, xera calor dentro do seu corpo e ademais usa roupa, evitando que o calor se lle escape.
En cambio, os anfibios sempre teñen o corpo á temperatura do lugar onde habitan.
Se os levas a un clima moi frío, ¡pobres! E se os cambias a unha zona moi cálida tamén sofren.
Como sucede con todos os animais, entre os anfibios existen diferenzas. Con todo, hai algúns que se parecen entre si.
Tomando en conta estas semellanzas e diferenzas, e para evitar que nos fagamos unha lea fenomenal, os especialistas fixeron a seguinte clasificación en subconjuntos:
![]()
a) Sapos y ranas
b) Salamandras y ajolotes
c) Cecílidos
Na linguaxe científica, o primeiro subconjunto coñécese co nome de anuros, o que significa "anfibios sen cola". O segundo se denomia urodelos, que quere dicir "anfibios con cola". E o terceiro chámase ápodos, cuio significado é "anfibio sen extremidades".
De todos eles, resúltannos máis familiares as ras e os sapos. Ti xa os coñeces. Podémolos atopar, sobre todo, nas épocas de choiva. E aínda que ás veces non os vemos, si podemos escoitalos, porque os sapos e as ras teñen voz... ¡E ademais cantan! O seu canto é utilizado polo macho para chamar á femia, e aparearse cando chega o tempo da reprodución. Cada especie canta de xeito diferente, xa que se cantasen igual se farían bólas. Podería suceder que unha femia acudise a chamada dun macho que non fose da súa especie, e este gastaría en balde a súa voz de inspirado cantor.
![]()
Seguindo con este asunto das ras e os sapos, saberás tamén que son moi bos nadadores. Para impulsarse dentro da auga, utilizan as súas patas traseiras, cuios dedos están unidos entre si por membranas. Posiblemente este sistema foi copiado polo home cando inventou as aletas para mergullar.
Hai tamén ras e sapos que habitan a maior parte do seu tempo sobre terra. Estes teñen dedos fortes, terminados en punta, cos cales cavan hoios que lles serven de gorida. E ademais hai outras ras que non viven nin na auga nin na terra. Sucede que decidiron pasarse a vida nas árbores, como os changos ou os papagayos. A forma das súas patas é diferente da das demais, pois as puntas dos seus dedos son anchas e en forma de ventosa; grazas a elas poden subir ás árbores sen o menor risco de escorregarse. A gran maioría das salamandras son de tamaño pequeno. O seu corpo, que é alargado e semicilíndrico, mide uns vinte centímetros con todo e cola. Só hai dúas especies que alcanzan os dous metros e medio: unha en China e outra en Estados Unidos.
![]()
En canto aos ajolotes, son animais coñecidos xa polos nosos antepasados. E a verdade, a verdade, o ajolote é un dos anfibios máis estraños. Parece peixe e ata ten branquias en forma de penacho, a cada lado da cabeza. Posúe cola, coa que se impulsa ao nadar. Ten patiñas como os lagartos; e pulmóns, como os mamíferos, as aves e os réptiles.
Case sempre está no fondo da auga. Pero ás veces, cando se lle ocorre ver como están as cousas na superficie, ascende desde abaixo como un submarino, e infla os seus pulmóns para poder permanecer flotando.E por fin chegamos aos cecílidos, que son uns anfibios cilíndricos, alargados e sen extremidades, parecidos ás lombrices. O seu corpo vertebrado apenas chega aos oito centímetros de longo e a súa cola é moi curta.
Os cecílidos non habitan na auga, pero tampouco sobre a terra.
E entón, onde?
Sempre enterrados nos pantanos. Para desprazarse, encóllense e estíranse como acordeón, facendo uso da cabeza para abrirse camiño. E como son moi poucos os cecílidos existentes na actualidade e sempre están ocultos, os seus costumes son pouco coñecidas. ¡Vaiche a saber que farán aí, debaixo de tanto lodo!
¿De que se alimentan os anfibios?
![]()
Pois de insectos, principalmente.
Só que cada quen ten a súa propia estratexia. Aqueles que cazan na terra, aproxímanse con sixilo á súa presa, e logo estenden a súa lingua tentando ao insecto.
E aí acabouse a historia, pois como a lingua dos anfibios secreta unha sustancia pegajosa, os insectos quedan adheridos a ela e de inmediato pasan ao estómago do cazador.Astutos, non?
Como ves, os anfibios non causan dano aos intereses do home. Non molestan a ninguén, e ata son beneficiosos, pois moitos deles úsanse para controlar pragas de insectos.
![]()
E no caso de certas ras e salamandras, moita xente guisa con elas pratos deliciosos. Doutra banda, os anfibios non teñen xeito de defenderse fronte aos seres humanos. Proba diso é que, cando o home foi estabeciéndose en lugares habitados por anfibios, moitos destes foron desaparecendo.
![]()
![]()
En xeral podemos decir que os anfibios son:
Animais oviparos, porque se reproducen por ovos. Dos ovos saen as larvas (renacuajos).
Son de sangue fría e teñen a pel húmida.
A palabra "anfibio" ven do grego e significa "vivindo unha doble vida."
Chámanse anfibios porque poden vivir dentro ou fora da auga.
Respiran pola pel e polas branquias cando son novos, e pola pel e polos pulmóns cando son adultos.
Son animais vertebrados porque teñen osos.
As rás e os sapos son anfibios. A píntega e o tritón tamén.
Os anfibios preto dos ríos galegos. Índice fotográfico.
OS ANFIBIOS
NOS RÍOS DE
GALICIA
Ra verde Rana perezi
Ra patilarga Rana iberica
Ra vermella. Rana temporaria
Ra de San Antón Hyla arborea
Sapo corriqueiro Bufo calamita
Sapo común Bufo bufo
Sapo raxado Discoglossus galganoi
Sapo parteiro Alytes obstetricans
Sapo de esporóns Pelobates cultripes
Pintafontes común Triturus boscai
Pintafontes palmado Triturus helveticus
Píntiga verde Triturus marmoratus
Píntega común Salamandra salamandra
Tritón alpino Triturus alpestris
Chioglossa lusitanica
¿Queres saber algo máis dos anfibios? Podes mirar o vídeo:
![]()